Παροιμίες.
Η συλλογική εμπειρία ενός λαού μέσα σε λίγες λέξεις. Ερμηνεία, χρήση και όσα ξέρουμε για την προέλευση.
Τι μας λέει μια παροιμία;
Η παροιμία διατυπώνει μια παρατήρηση ή συμβουλή μέσα από μια σύντομη εικόνα. Μπορεί να μιλά για μια αλεπού, ένα ποτάμι ή τον καιρό και να περιγράφει ανθρώπινες αποφάσεις. Το ζητούμενο είναι να αναγνωρίσουμε τη μεταφορά και να καταλάβουμε σε ποια περίσταση ταιριάζει.
Οι παροιμίες συχνά κυκλοφορούν με περισσότερες από μία διατυπώσεις. Στο eipan οι ισοδύναμες παραλλαγές συγκεντρώνονται σε κοινό λήμμα, ώστε να μπορείς να αναζητήσεις τη μορφή που θυμάσαι και να διαβάσεις τις υπόλοιπες. Διαφορετικές ή αντίθετες ιδέες κρατούν δικές τους σελίδες: η ομοιότητα των λέξεων δεν αρκεί για να τις ενώσουμε.
Η λαϊκή χρήση δεν αποδεικνύει μόνη της πού ή πότε εμφανίστηκε πρώτη μια παροιμία. Όταν υπάρχει συγκεκριμένη αρχειακή καταγραφή, παραθέτουμε τον σύνδεσμο και το πλαίσιό της. Όταν λείπει τέτοιο τεκμήριο, το λέμε καθαρά. Τα παραδείγματα χρήσης είναι σύγχρονα παραδείγματα γραμμένα για το αρχείο, όχι παλιές ιστορικές μαρτυρίες. Διάλεξε ένα θέμα ή άνοιξε τις παρακάτω επιλογές για να δεις πώς λειτουργεί η εικόνα μέσα στον λόγο.
Επιλεγμένα λήμματα για να ξεκινήσεις
Όποιος βιάζεται σκοντάφτει
Η υπερβολική βιασύνη συχνά προκαλεί λάθη που θα μπορούσαν να αποφευχθούν.
Σημασία και παράδειγμα χρήσης →Κάλλιο αργά παρά ποτέ
Είναι προτιμότερο να ολοκληρωθεί κάτι με καθυστέρηση παρά να μην γίνει καθόλου.
Σημασία και παράδειγμα χρήσης →Όποιος γελάει τελευταίος γελάει καλύτερα
Η προσωρινή επιτυχία δεν σημαίνει ότι κρίθηκε το τελικό αποτέλεσμα.
Σημασία και παράδειγμα χρήσης →Μάθε τέχνη κι άσ’ τηνε, κι αν πεινάσεις πιάσ’ τηνε
Οι πρακτικές δεξιότητες έχουν διαχρονική αξία, ακόμη κι αν δεν χρειάζονται αμέσως.
Σημασία και παράδειγμα χρήσης →Εγγραφές 1–36 από 395 · Κάθε φράση έχει μόνιμη διεύθυνση.
Όποιος βιάζεται σκοντάφτει
Η υπερβολική βιασύνη συχνά προκαλεί λάθη που θα μπορούσαν να αποφευχθούν.
Κάλλιο αργά παρά ποτέ
Είναι προτιμότερο να ολοκληρωθεί κάτι με καθυστέρηση παρά να μην γίνει καθόλου.
Όποιος γελάει τελευταίος γελάει καλύτερα
Η προσωρινή επιτυχία δεν σημαίνει ότι κρίθηκε το τελικό αποτέλεσμα.
Μάθε τέχνη κι άσ’ τηνε, κι αν πεινάσεις πιάσ’ τηνε
Οι πρακτικές δεξιότητες έχουν διαχρονική αξία, ακόμη κι αν δεν χρειάζονται αμέσως.
Κάθε εμπόδιο για καλό
Μια δυσκολία μπορεί εκ των υστέρων να ανοίξει έναν καλύτερο δρόμο, χωρίς αυτό να είναι βέβαιο.
Το μήλο κάτω από τη μηλιά θα πέσει
Τα παιδιά συχνά παρουσιάζουν ομοιότητες με τους γονείς τους σε συνήθειες ή χαρακτηριστικά.
Στου κουφού την πόρτα όσο θέλεις βρόντα
Οι επίμονες εξηγήσεις δεν αποδίδουν όταν ο άλλος αρνείται να ακούσει.
Όποιος σκάβει τον λάκκο του άλλου πέφτει ο ίδιος μέσα
Η πρόθεση να βλάψει κάποιος έναν άλλον μπορεί να στραφεί εναντίον του.
Όπου ακούς πολλά κεράσια κράτα και μικρό καλάθι
Να αντιμετωπίζεις τις μεγάλες υποσχέσεις με επιφύλαξη.
Όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια
Συχνά υποτιμούμε κάτι που δεν μπορούμε να αποκτήσουμε.
Ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη
Ένα μεμονωμένο καλό σημάδι δεν αρκεί για βέβαια συμπεράσματα.
Η καλή μέρα από το πρωί φαίνεται
Η αρχή μιας κατάστασης μπορεί να δώσει ενδείξεις για την εξέλιξή της.
Όποιος δεν θέλει να ζυμώσει δέκα μέρες κοσκινίζει
Όποιος αποφεύγει μια δουλειά βρίσκει διαρκώς αφορμές για αναβολή.
Των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν
Η προετοιμασία πριν παρουσιαστεί η ανάγκη προλαμβάνει προβλήματα.
Το ψέμα έχει κοντά ποδάρια
Η αναλήθεια δύσκολα διατηρείται για πολύ χωρίς να αποκαλυφθεί.
Μια του κλέφτη, δυο του κλέφτη, τρεις και η κακή του μέρα
Η επανάληψη μιας κακής πράξης αυξάνει την πιθανότητα να αποκαλυφθεί.
Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα
Η επιλογή βρίσκεται ανάμεσα σε δύο εξίσου δύσκολες ή επικίνδυνες λύσεις.
Φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι
Οι μικρές σταθερές προσπάθειες συσσωρεύονται και φέρνουν αποτέλεσμα.
Όπου λαλούν πολλοί κοκόροι αργεί να ξημερώσει
Όταν πολλοί προσπαθούν ταυτόχρονα να καθοδηγήσουν, η δουλειά καθυστερεί.
Στερνή μου γνώση να σ’ είχα πρώτα
Η εμπειρία αποκτάται συχνά αφού έχει περάσει η στιγμή της σωστής επιλογής.
Ο λύκος κι αν εγέρασε κι άσπρισε το μαλλί του, μήτε τη γνώμη άλλαξε μήτε την κεφαλή του
Οι βαθιά παγιωμένες συνήθειες μπορεί να είναι δύσκολο να αλλάξουν.
Η γλώσσα κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει
Οι λέξεις μπορούν να προκαλέσουν βαθιά συναισθηματική βλάβη.
Ο καλός ο καπετάνιος στη φουρτούνα φαίνεται
Η πραγματική ικανότητα αποκαλύπτεται στις δυσκολίες.
Κάθε πράγμα στον καιρό του κι ο κολιός τον Αύγουστο
Κάθε ενέργεια έχει την κατάλληλη στιγμή της.
Όποιος ανακατεύεται με τα πίτουρα τον τρώνε οι κότες
Οι επιλογές συντροφιάς ή συμμετοχής μπορεί να φέρουν ανεπιθύμητες συνέπειες.
Αγάλι αγάλι γίνεται η αγουρίδα μέλι
Η υπομονή και η σταδιακή ωρίμανση συχνά οδηγούν σε καλύτερο αποτέλεσμα από τη βιασύνη.
Όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά
Μια επίμονη ένδειξη μπορεί να δείχνει ότι υπάρχει πραγματικό ζήτημα, αλλά δεν αποτελεί απόδειξη.
Το ένα χέρι νίβει τ’ άλλο και τα δυο το πρόσωπο
Η αλληλοβοήθεια επιτρέπει στους ανθρώπους να πετύχουν περισσότερα από όσα μόνοι τους.
Ο καλός λογαριασμός κάνει τους καλούς φίλους
Οι ξεκάθαρες συμφωνίες για χρήματα και υποχρεώσεις προστατεύουν τις ανθρώπινες σχέσεις.
Όποιος έχει τη μύγα μυγιάζεται
Όποιος νιώθει ένοχος ή εκτεθειμένος αντιδρά συχνά σε ένα σχόλιο σαν να τον αφορά.
Όποιος δεν έχει μυαλό έχει πόδια
Η έλλειψη οργάνωσης ή προνοητικότητας μπορεί να προκαλέσει επιπλέον κόπο.
Όποιος φυλάει τα ρούχα του έχει τα μισά
Η προσοχή και η πρόληψη περιορίζουν τον κίνδυνο απώλειας ή ζημιάς.
Το έξυπνο πουλί από τη μύτη πιάνεται
Η υπερβολική αυτοπεποίθηση μπορεί να κάνει έναν ικανό άνθρωπο απρόσεκτο.
Ο πεινασμένος καρβέλια ονειρεύεται
Οι έντονες ανάγκες ή επιθυμίες επηρεάζουν όσα σκεφτόμαστε και ελπίζουμε.
Θέλει και την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο
Κάποιος επιδιώκει δύο οφέλη που δύσκολα μπορούν να συνυπάρξουν.
Όποιος είναι έξω από τον χορό πολλά τραγούδια ξέρει
Είναι εύκολο να δίνεις συμβουλές όταν δεν αντιμετωπίζεις ο ίδιος τη δυσκολία.
Οι επόμενες φράσεις εμφανίζονται αυτόματα καθώς κατεβαίνεις.